Op donderdag 18 december 2025 organiseerde de Vereniging van Registrars (VvR) een webinar over eEvidence, verzorgd door René Brozius, Programmamanager eEvidence. Het webinar werd goed bezocht door ruim 25 leden en bood een helder overzicht van de achtergrond van de verordening, de praktische gevolgen en wat dit concreet betekent voor organisaties die digitale diensten leveren.
Aanleiding en achtergrond
De eEvidence-verordening vindt haar oorsprong in de aanslagen in Zaventem (2016). In dat onderzoek bleek hoe complex en tijdrovend het kan zijn om digitale gegevens over de grens te verkrijgen, bijvoorbeeld wanneer data bij een buitenlandse aanbieder is opgeslagen. De Europese wetgever heeft daarom ingezet op een uniform kader om sneller en effectiever toegang te krijgen tot elektronisch bewijsmateriaal.
De verordening is inmiddels aangenomen en zal per 18 augustus 2026 van kracht worden.
Wat houdt eEvidence in?
Kern van de verordening is het Europees Productiebevel (EPOC). Dit is een gerechtelijk bevel waarmee bevoegde autoriteiten rechtstreeks digitale gegevens kunnen opvragen bij dienstverleners in andere EU-lidstaten.
Waar dit voorheen verliep via een rechtshulpverzoek aan de nationale autoriteiten (bijvoorbeeld via de Nederlandse justitiële keten), kunnen verzoeken onder eEvidence rechtstreeks bij registrars en andere providers worden neergelegd. Dit versnelt procedures aanzienlijk en verlegt tegelijkertijd verantwoordelijkheden naar de aanbieders van digitale diensten.
Belangrijke kenmerken:
- Je bent verplicht te handelen op basis van de gegevens die je op dat moment beschikbaar hebt. Er is geen verplichting om toekomstige data te bewaren.
- De verplichting geldt niet alleen voor telecomaanbieders en ISP’s, maar ook voor andere digitale diensten, zoals cloud- en hostingproviders en aanbieders van communicatiefunctionaliteiten (bijvoorbeeld chatfuncties binnen platforms).
- Het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft inmiddels circa 17.000 brieven verstuurd aan organisaties die zijn geïdentificeerd als bedrijven die te maken krijgen met de eEvidence-verordening.
Toezicht en handhaving
In Nederland wordt de naleving van de eEvidence-verordening gecontroleerd door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De ACM ziet toe op het naleven van de procedurele verplichtingen, maar beoordeelt niet de inhoudelijke rechtmatigheid van een verzoek. Niet-naleving kan leiden tot zware sancties.
Mogelijkheden tot bezwaar
De verordening voorziet in een beperkt aantal gronden voor bezwaar tegen het verstrekken van gegevens, waaronder:
- Je bent geen aanbieder (meer) voor de betreffende klant;
- Er is sprake van immuniteit, bijvoorbeeld bij journalisten of advocaten;
- Er bestaat een conflict of law.
Het Openbaar Ministerie van het land waar het verzoek binnenkomt, beoordeelt het bezwaar. Ook dat OM kan zelfstandig bezwaar maken.
Nationale implementatie
Hoewel de verordening Europees is vastgesteld, moet de nationale toepassing in Nederland nog worden ingericht. Dat betekent dat processen, systemen en technische voorzieningen nog ontwikkeld moeten worden.
De bevelen zullen binnenkomen via een specifieke portal, waarop registrars en andere aanbieders aangesloten moeten zijn. Deze portal is een Nederlands decentraal systeem, dat wordt gekoppeld aan een centraal Europees eEvidence-systeem.
Onderdeel hiervan is onder meer:
- Registratie van aanbieders in een centrale court database (verwachte start: maart 2026);
- De verdere uitwerking van technische standaarden en interfaces, waaronder het gebruik van API’s.
Zowel de VvR als NBIP zijn betrokken bij deze fase en denken mee over de praktische en technische invulling.
Rol van de VvR
De Vereniging van Registrars volgt de ontwikkelingen rond eEvidence actief en is betrokken bij de verdere uitwerking in Nederland. Vanuit de VvR:
- Denken we mee over de inrichting van het dashboard;
- Leveren we input op de API-ontwikkeling;
- Brengen we de praktijkervaring van registrars in bij de Nederlandse implementatie van de verordening.
Het webinar maakte duidelijk dat eEvidence veel vragen oproept en dat goede voorbereiding essentieel is.
Vervolg
Het webinar is opgenomen en de presentatie is gedeeld. Heb je vragen over eEvidence of wil je de presentatie ontvangen? Neem dan contact op via secretariaat@verenigingvanregistrars.nl.
